ظهور جریانهای معنویتگرای عرفی یک پاسخ اجتماعی به فرآیندهای مدرنیزاسیون در جهان جدید است. رویکرد کارکردگرایانه به دین در جهان جدید زمینه را برای پیدایش معنویت عرفی فراهم کرد. معنویت عرفی بر خلاف معنویت دینی بیضابطه، درونبود، فارغ از امر متعال، عمیقاً شخصی، ترکیبی و سلف سرویسی و این جهانی است و معنوی بودن را به دیندار بودن مشروط نمیکند. مطالعات نشان میدهد که جامعه ایران نیز از معنویتگرایی سکولار متأثر شده است. دست کم برای جامعه ایران و با توجه به حضور قدرتمند دین در حوزه سیاست و عمومی، این جریانها میتوانند یک تهدید به شمار بیایند. رویّههای مواجهه با این جریانها بیشتر کلامی بوده است؛ در حالی که پیشنهاد این مقاله آن است که این جریانها را باید یک امر اجتماعی دید و به مثابه یک امر اجتماعی با آنها مواجهه کرد.