امید، ایمان و عشق سه مبنای اساسی هستند که به انسان در مسیر زندگی نشاط، پویایی و میل به زیستن، تحرک و استعلاجویی می بخشند. امید نقش موتور محرکه انسان است که برای رسیدن به هدف و حفظ پایداری و صبوری او را یاری می بخشد. عوامل گوناگونی می توانند در نقش عنصر امیدآفرین باشند، که بخشی از آن مربوط به ساختار روانی، ذهنی و ادراکی خود فرد بستگی دارد و بخشی از آن نیز به عوامل محیطی، اجتماعی و ارتباطی انسان بستگی دارد. یکی از بنیان های اساسی که می تواند بنیادی ترین نقش را در تقویت امید و عشق داشته باشد، ایمان است. ایمان که ریشه در باورهای دینی، انگیزش های اعتقادی و نوع و ادراک انسان از خود، جهان هستی و محیط پیرامونی دارد، هم باعث می گردد که انسان خود را از نظر هویتی و ماهیتی که از آن بهره مند است به درستی تعریف نماید و هم به دلیل اتصال و اتکال به مبدأ هستی و معرفت نسبت به خویشتن، برای رسیدن به اهدافی که تنها به ابعاد و نیازهای مادی محدود می گردد، تلاش جهت دار و مستمری داشته باشد. سؤال این است که ایمان دینی چگونه و با چه مکانیزمی میتواند باعث تعمیق امید شود، آیا در آموزههای اسلامی اشارات و بنیانهایی قابل مشاهده است که بتوان با اتکاء به آن نقش امید را تبیین و توضیح داد. این مقاله تلاش دارد با استناد به آموزههای قرآنی 7 نوع امید را که در آیات متفاوت به طور مستقیم یا غیرمستقیم به آن اشاره شده است، معرفی کرده و مختصات و مشخصات آن را بیان دارد. بنابراین گونه شناسی از امید در آیات قرآنی هدفی است که این مقاله در پی تشریح و معرفی آن است. این 7 نوع امید عبارتند از: امید نمادین یا امید غایی، امید وعده داده شده یا امید نجات، امید استعانتی یا امید سرمایه داری، امید استعلایی، امید تعمیم یافته، امید ابزاری یا پاداش دهنده و امید بازسازی کننده یا جبران کننده.