نقد سیاسی عکسالعملی در قالب فریضه امر به معروف و نهی از منکر است که در مقابل اندیشهها و رفتارهای سیاسی ناپسند عمدتاً حاکمان صورت میگیرد. نقد سیاسی، نوعی داوری اخلاقی و ارزشی است در پاسخ به بایدها و نبایدهای رفتار سیاسی. در عین حال، جدیترین مشکلی که در حوزه نقد سیاسی در جامعه ایرانی وجود دارد، غلبه رادیکالیسم و افراطیگری است. این نوشته، کوششی است برای طرح و بررسی عناصر و شناسههایی که برای ارزیابی و سنجش وضعیت این حوزه در ایران ضروری به نظر میرسند. برای این منظور، نویسنده در این مقاله به این پرسش کلیدی میپردازد که نقد سیاسی رادیکال و مخرب چیست و از کدام شناسهها برخوردار است و چه جایگاهی در آموزههای دینی جامعه ما، یعنی فرهنگ و شریعت اسلامی دارد؟ مقاله در پاسخ به این پرسش به چهار بخش مشخص تقسیم میشود؛ پس از تبیین نظری، بخش نخست مقاله به شرایط و مؤلفههای نقد منصفانه سیاسی میپردازد. بخش بعدی، تمایز و تفاوت نقد سیاسی منصفانه و سازنده با نقد سیاسی رادیکال و مخرب را تشریح میکند. در این بخش، به سه تفاوت مهم این دو در قالب تفاوت ماهوی، تفاوت در روش و ابزار و تفاوت و تمایز در نتایج و پیامدها پرداخته میشود. بخش سوم، شامل مغالطاتی استس که به لحاظ منطقی شکلدهنده نقد سیاسی رادیکال و مخرب هستند و با تشخیص آنها میتوان به شناسههای این نوع نقد مخرب پی برد. در نهایت، چهارمین بخش مقاله، «نقد رادیکال و نفی آن در آموزههای اسلامی» نام دارد.