مشارکت انتخاباتی در کشورهایی همانند ایران از یکسو نشانة تکثرگرایی سیاسی و مردمسالاری دینی محسوب میشود. از سوی دیگر چنین فرآیندی میتواند مخاطرات و بحرانهای اجتماعی را گسترش داده و زمینههای شکلگیری برخی از تعارضات اجتماعی را بهوجود آورد. اگرچه سیاستهای کلی نظام دربارة فرآیند انتخابات از سوی مقام معظم رهبری در 24 مهر 1395 منتشر گردید، اما هنوز ابهام زیادی دربارة اخلاقگرایی و ساختارگرایی انتخاباتی وجود دارد. کمتوجهی به هر یک از مؤلفههای مربوط به «اخلاقگرایی انتخاباتی»، «ساختارگرایی انتخاباتی»، «اصولگرایی انتخاباتی» و «مشروعیتگرایی انتخاباتی» میتواند زمینههای لازم برای شکلگیری فرآیندی را بهوجود آورد که انتخابات منجر به مازاد قدرت و ارتقاء مشروعیت سیاسی در کشور شود. ساختار اجتماعی ایران با نشانههایی از رقابت سیاسی گسترده، تغییریابنده و تشدیدشونده همراه است. مطالبات گروهها و نیروهای سیاسی ایران در زمان محدودی افزایش مییابد. پرسش اصلی مقاله تأکید بر این موضوع است که: «انتخابات در ایران دارای چه پیامدهایی بوده و چگونه میتوان زمینههای لازم برای ارتقاء مازاد قدرت سیاسی در فرآیند کنش انتخاباتی در ایران را بهوجود آورد؟». فرضیة مقاله بر این مسئله تأکید دارد که: «مازاد قدرت سیاسی در فرآیند انتخاباتی تابعی از سازوکارهای مربوط به اخلاقگرایی، اصولگرایی و فرآیندی است که در سیاستهای کلی نظام سیاسی ایران در حوزة انتخاباتی بیان شده است». چارچوب نظری و رهیافت حاکم بر مقاله تأکید بر «ساختارگرایی و نهادگرایی کنش سیاسی و انتخاباتی» دارد.