دین و هویت: نقش بنیان‌های معرفتی و جامعه‌شناختی دین در فرایند هویت‌یابی نسل‌های جدید

نوع مقاله : مقاله ترویجی

چکیده
هویت‌یابی فرایند پیچیده‌ای است که در دنیای مدرن، بر اهمیت و مداخله عوامل و بنیان‌های متفاوت و متکثر بر روند شکل‌گیری آن افزوده شده است. مداخله عوامل نوپدید و به‌ویژه عوامل و زمینه‌های فراساختاری و فرافرهنگی، گرچه نقش متغیرهای پیشینی و سنتی در فرایند هویت‌یابی را با دگرگونی و بعضاً تضعیف و جایگزینی مواجه ساخته است، اما برخی از بنیان‌های معرفت‌آفرین و معنابخش کماکان جایگاه خود را در حوزه هویت حفظ کرده‌اند. دین و باورهای دینی به دلیل نقش تعیین‌کننده در ساحت معرفتی و فکری اجزای جامعه، حتی در دنیای مدرن موقعیت بی‌بدیل خود را در نظام‌های شخصیتی و اجتماعی حفظ و در فرایند هویت‌یابی نیز نقش‌آفرین است.
در این مقاله تلاش شده است نقش کارکردی دین بر هویت بر مبنای متن‌های چهارگانه‌ای که در نتیجه حضور اجتماعی و معناشناختی دین ایجاد می‌گردد، تبیین و مورد بررسی قرار گیرد. دین به طور همزمان موجد 4 متن متمایز است که شامل: 1- دین در ساحت و متن معرفتی و معناشناختی؛ 2- دین به عنوان یک متن اجتماعی؛ 3- دین در ساحت متن اخلاقی؛ 4- دین به عنوان یک متن معنوی. هریک از این متن‌های چهارگانه، بنیان‌هایی می‌آفرینند که فرایند هویت‌یابی نسل‌های جدید را تحت تأثیر قرار داده و به آن قوام و استحکام می‌بخشد.
 
کلیدواژه‌ها