تفاهم اجتماعی در جهان متکثر و پیچیده که با انواع تمایزات گفتمانی، اجتماعی، هویتی، معنایی و سیاسی مواجه گردیده است، یک ضرورت و یک نیاز راهبردی برای بشر امروز محسوب میشود. سؤال این است که چه نوع روابط و بنیانهایی میتوانند مقدمه ایجاد تفاهم متقابل تعمیمیافته بین نیروهای اجتماعی، جوامع، گفتمانها، هویتها و جریانهای متفاوت اجتماعی و سیاسی باشند. این مقاله درصدد است به این سؤال از طریق تأکید بر اهمیت «روابط گفتمانی» به عنوان یکی از انواع روابط اجتماعی تأکید نماید. روابط گفتمانی، بنیانی برای گفتگو، تعامل، بدهبستان معرفتی، معنایی و فکری، رفع ذهنیتها و بدبینیها، ایجاد بستر برای رابطه و همکاری و حفظ پیوندهای اجتماعی است. در روابط گفتمانی که در بستر برابر، تعاملی و عقلانیت تفاهمی انجام می شود، تمامی عرصههای اجتماعی جایگاه و کانونی برای همکاری و تعامل میگردد. نهادینهشدن روابط گفتمانی منوط به عواملی همچون رشد عرصه عمومی، بسط طبقه متوسط، رشد عقلانیت ارتباطی، رشد دانش انتقادی، تعمیم گفتمانی مبنی بر احترام به حقوق جمعی، ایجاد و نهادینه شدن سوژه خودآگاه، نظم و پایداری اجتماعی، تعمیق شاخصهای رفاه و توسعه و بالاخره عامگرایی سیاسی – اجتماعی و هویتی است که به عنوان الزامات این نوع روابط محسوب میشوند. این مقاله درصدد است ضمن تعریف انواع روابط گفتمانی، الزامات، کارکردها و شرایط بروز روابط گفتمانی به عنوان زیرساخت تفاهم اجتماعی را مورد بحث و بررسی قرار دهد.