مقاله حاضربهبررسیضرورتگفتمان سازیاندیشه دینی در دنیای امروز می پردازد، روش این مطالعه کیفیازنوعتحلیلیاست. دراینمطالعه ابتداضرورت های نظری گفتمان سازیتبیینوپنج خلاء اساسی شامل خلاء معرفتی، ساختاری، انطباق، کارآمدی و هویت با توجه به وجوهآسیب شناسانه عدم برساخت گفتمان در حوزه اندیشه دینی احصاء گردیده است. همچنین خاطر نشان شده است که علاوه بر اینکه هر کدام از این خلاءها میتوانند بطور مستقل زمینه ساز تحلیل و فرسایش فراگفتمان اندیشه دینی در جامعه باشند، در یک سیکل ترکیبی و بطور سلسله مراتبی پیش زمینه ایجاد خلاءهای بعدی در جامعه و زمینهسازی برای به حاشیه رانده شدن گفتمان دینی نیز می باشند.