شبکه ‏های اجتماعی و نهاد خانواده؛ کارکردها و اختلالات کارکردی

نوع مقاله : مقاله ترویجی

چکیده
بر اساس آمارهای مختلف، جمعیت قابل توجهی از ایرانیان در حال حاضر جزو کاربران شبکه ‏های اجتماعی و پیام‏رسان‏ های مجازی محسوب می‏ شوند. نفوذ گسترده و عمیق این شبکه‏ ها در شئونات زندگی شهروندان، مزایای استفاده از آنها را با آسیب‏ هایی همراه ساخته و مواجهه مناسب با پیامدهای ناخواسته و منفی آنها را ضروری می‏ سازد. در مقاله حاضر، با استفاده از آمار و برآوردهای به‏ روز، وضعیت کنونی استفاده از شبکه‏ های مجازی در ایران بررسی شده و تصویری روشن از آن ترسیم شده است. سپس ضمن بررسی وضعیت و الگوهای زندگی خانوادگی در ایران امروز، کارکردهای مثبت، اختلالات کارکردی و پیامدهای مثبت و منفی شبکه‏های اجتماعی بر نهاد خانواده مورد بررسی قرار گرفته است. نقش و کارکرد ارتباطی، تأثیر در الگوهای همسرگزینی و زندگی خانوادگی، مسائل اخلاقی و ارزشی، کارکرد رسانه ‏ای، کارکرد آموزشی، نقش کارآفرینانه، و تأثیر در تغییر سبک زندگی و ترویج مصرف‏ گرایی از جمله موضوعاتی هستند که به تفصیل مورد بحث قرار گرفته ‏اند. در انتهای مقاله نیز راهکارها و پیشنهادهایی برای توانمندسازی جامعه جهت استفاده بهینه از فرصت‏ های نهفته در شبکه‏ های مجازی و اجتناب یا کاهش آسیب‏ های آن ذکر گردیده است. تلاش برای دستیابی به رویکرد واحد در میان نهادهای مجری، ناظر و سیاستگذار از جمله مهمترین راهکارها برای مدیریت بهینه آسیب‏های شبکه‏های اجتماعی عنوان شده است. همچنین لزوم توجه به ماهیت چندبعدی و چندارزشی پدیده های اجتماعی و ضرورت تعامل سازنده میان سیاست‏ ها و الزامات دنیای واقعی و فضای مجازی مورد تأکید قرار گرفته است.
کلیدواژه‌ها